GfK RetailReportsQ4 / 2011

Beste retailprofessional,

De retail markten zijn volop in beweging en, zoals uit de recent uitgebrachte GfK Bricks & Clicks market monitor blijkt, maakt de consument keuzes op basis van indrukken die in alle kanalen worden opgedaan. Retail moet zich derhalve opnieuw uitvinden. Een uitgewogen internet visie in combinatie met een heldere distributie strategie lijkt de basis voor de detailhandel in het 2^e decennium van de 21^e eeuw.

Daarnaast laat de recessie en het dien ten gevolge historisch lage consumentenvertrouwen zijn sporen na in de detailhandel. De consument houdt de hand op de knip en, gecorrigeerd voor de extra dagen in december 2011, zien we bijna in alle markten een dalende omzet over het jaar 2011.

Uitzonderingen op dit beeld zijn de IT en telecom markt. Zoals u in de reports kunt lezen zijn de drivers achter de groei binnen deze markten de tablets en smartphones. Ook zijn de onderlinge verschillen in de markten groot en zien we grote verschuivingen binnen verkoopkanalen. De trend hierbij lijkt dat gemak en het zogenaamde one-stop-shopping een steeds grotere rol in het aankoopgedrag van de consument gaan spelen. Oriënteren op internet, informatie inwinnen bij vrienden (via bijvoorbeeld social media), bestellen tijdens je werk en de goederen afhalen op weg naar huis lijkt een van de vele nieuwe mogelijkheden die door de consument worden benut om in zijn of haar behoeften te voorzien.

Ook de wijze waarop we TV kijken of een boek lezen lijkt te wijzigen.  Nieuws lees je op je smartphone, het journaal kijk je op je net verworven tablet wanneer het jou het beste uitkomt en een boek lees je op je e-reader.  Althans dat is wat de diverse producenten en distributeurs ons willen doen geloven via hun reclame-uitingen.

Meten is daarbij weten. In roerige tijden blijkt duidelijk de behoefte aan feiten om richting te geven. Om in deze behoefte te voorzien brengt GfK markten in kaart en publiceren wij met regelmaat rapporten die inzicht geven in de structuur van markten of deelmarkten. De Bricks & Clicks monitor, Forecastmonitor en Video On Demand monitor zijn voorbeelden van recente uitgaven die u kunnen helpen bij het bepalen van uw positie binnen de retailmarkt. Een overzicht van al onze publicaties en overige diensten kunt u vinden op onze website.

Ik wens u wederom veel inspiratie met het doornemen van de Retail Reports voor het 4e kwartaal.

Peter Vos
Business unit manager
GfK Retail and Technology Benelux b.v.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Peter Vos

Peter Vos / business unit manager

Na zijn studie econometrie aan de Vrije Universiteit is Peter begonnen in de automotive als financieel directeur bij de leasemaatschappij van Renault en later Mercedes-Benz. Als directeur van een multi-merken autodealerbedrijf met meerdere vestigingen, maakte hij voor het eerst kennis met het retailvak. Hij is vervolgens ruim 10 jaar algemeen directeur geweest bij consumentenelektronica retailer ElectronicPartner en daarna 3 jaar algemeen directeur bij meubelwarenhuis Trendhopper.

Om zijn creatieve aspiraties de ruimte gegeven heeft Peter tevens de fotografenopleiding aan de Fotoacademie gevolgd. Ook door de zoeker pakt hij graag ‘the decisive moment’.

Sinds 2012 is Peter bij GfK als business unit manager verantwoordelijk voor alle retailactiviteiten, Etilize, IFR en de markten Groot huishoudelijk en Doe-hetZelf.

Rock solid retail facts

GfK Retail and Technology is wereldwijd toonaangevend marktonderzoeker en helpt organisaties hun bedrijfsresultaat te verbeteren. Wij verzamelen continu feitelijke verkopen van producten en diensten die worden aangeboden via de detailhandel, internet websites en andere bedrijfsmatige verkooppunten. Zo voorzien wij onze relaties uit verschillende branches en sectoren van betrouwbare en actuele marktinformatie.

Retail verliest weer in Q4

Het koopvacuüm, ontstaan in het 3e kwartaal, lijkt nog niet doorbroken. Ook in het 4e kwartaal van 2011 kwamen de gezamenlijke markten niet boven de 100. De aanhoudend slechte berichten in de media met betrekking tot de financiële markten lijken de consument zo sterk te beïnvloeden dat deze nauwelijks meer bereid is tot het doen van aankopen buiten het hoogst noodzakelijke.

Het stil vallen van de economie is dan ook goed te zien in de doorverkoop cijfers vanuit de retail. Zo lijkt het stagneren van de huizenmarkt een rechtstreeks verband te hebben met de omzetdaling binnen DHZ en Keukenretail. Ondanks alle stimuleringsmaatregelen blijven de verhuisbewegingen achter en worden er dus ook minder materialen en keukens aangeschaft.

Opvallend is dat de fietsenbranche juist in het 4e kwartaal weer een positief resultaat wist te boeken. Na de negatieve weersinvloeden die hun uitwerking niet misten in voorgaande kwartalen, was juist nu het mildere winterweer debet aan een positieve groei ten opzichte van het koudere laatste kwartaal van 2010.

Voor de klein huishoudelijke apparatuur lijkt de crisis juist positief uit te pakken. Hier worden met name in de productgroepen Foodpreparation en Espresso hogere omzetten gegenereerd. Dit als gevolg dat de consument minder uit eten gaat maar dan wel thuis luxer kookt en goede koffie wil.

Tot slot zien we ook in dit kwartaal, evenals in het vorige, weer grote groeicijfers bij de nieuwe technologische producten als Smartphones en Tablets. Het einde van deze groeimarkten lijkt gelukkig nog niet in zicht. Helaas is deze groei niet zodanig groot dat daarmee de totale markt een positief resultaat laat zien.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Menno van den Elzen

Menno van den Elzen / manager retail services

Menno heeft zijn eerste ervaringen binnen de retail opgedaan bij Megapool. Voor deze organisatie heeft hij diverse filialen weer een nieuwe impuls gegeven. Na zijn werk in de retailbranche heeft hij bewust gekozen voor een functie bij een fabrikant. Bij Grundig heeft hij zowel externe als interne functies bekleed en sinds begin 2007 is hij werkzaam bij GfK Retail and Technology. Hier is hij verantwoordelijk voor de afdeling Retail Services die de contacten met de ruim 3.500 retailers onderhoudt. Daarnaast is hij nauw betrokken bij de opzet en het doorontwikkelen van het Fashion panel.

GfK en Retail

GfK Retail and Technology werkt in Nederland nauw samen met zo’n 3.500 retailorganisaties in diverse markten. Voorbeelden van deze retailers zijn consumenten elektronicaspecialisten, reisorganisaties, telecomwinkels, bouwmarkten, entertainment winkels, boekwinkels, drugstores en warenhuizen.

GfK meet bij zowel webwinkels als fysieke winkels. Deze retailers leveren, afhankelijk van de situatie, wekelijks of maandelijks de digitale verkoopdata aan waarin, op modelniveau, de verkoopaantallen en gemiddelde prijzen zijn vastgelegd. GfK verrijkt deze informatie met de specificaties van de producten waarna de data van alle aanleverende partijen geaggregeerd wordt. Hiermee worden overzichtelijke marktanalyses gemaakt waar zowel de industrie als de retailers kennis uit halen om de juiste beslissingen te nemen.

De retailers die de verkoopdata bij GfK aanleveren krijgen op hun beurt de informatie over de totale markten teruggekoppeld. Indien gewenst komt er ook een Retail consultant langs om de trends en marktontwikkelingen toe te lichten.

Kerst niet in staat om de verliezen in Q4 te compenseren

Als gevolg van de fragiele economische situatie, de daling van de koopkracht en de veranderingen in consumentengedrag en –behoeften stond de consumentenelektronicamarkt in 2011 voor grote uitdagingen. De totale omzet van 2011 kwam uit op 2,1 miljard euro, een daling van 14,8% ten opzichte van 2010. Ondanks het feit dat de totale markt in de decembermaand zowel in volume als in waarde positieve resultaten liet zien ten opzichte van vorig jaar, was het niet genoeg om de verliezen van Q4 te compenseren. De omzet was in het laatste kwartaal nog steeds 12,2% lager dan in 2010. De totale omzet bedroeg 571 miljoen euro.

Alhoewel de verkopen in veel segmenten daalden in vergelijking tot vorig jaar, was er nog steeds ruimte voor innovatieve producten. Een van de belangrijkste innovaties tot nu toe is de opkomst van connected televisie en connected Blu-Ray / Home Cinema Blu-Ray-spelers (die ook de mogelijkheid bieden om via een portal in verbinding te staan met het internet). Sinds de introductie van connected TV’s en connected Blu-Ray-spelers half 2009/begin 2010 zijn er al 1,4 miljoen apparaten verkocht. Dat betekent dat al bijna 20% van de Nederlandse huishoudens in staat is om gebruik te maken van IP-diensten via een non-PC/smartphone-device.

Een andere belangrijke innovatie betreft 3D-producten, zowel in de televisiemarkt (incl. Blue-Ray-spelers en Home Cinema-systemen), als de digitale camera- en camcorder-markten. Sinds de introductie in 2010 zijn er al ongeveer 700.000 3D-devices verkocht: 50% van alle in deze periode verkochte televisies is uitgerust met een 3D voorziening.

Gerelateerde accessoires zoals TV-steunen (+1%), accessoires voor digitale TV, cammodules (+12%) en 3D-accessoires (+486%) profiteerden van deze ontwikkelingen en lieten positieve groeicijfers zien in het laatste kwartaal in vergelijking met vorig jaar. Bovendien profiteerden koptelefoons van de toename van draagbare apparatuur met een omzet die 20% hoger was dan in Q4 2010. 

Samenvattend kunnen we stellen dat consumenten het afgelopen jaar in grotere mate bereid waren te betalen voor een nieuwe smartphone, tablet of docking station. De integratie en het gebruik van IT- en Telecom-producten heeft een grote invloed op de traditionele markt voor groot huishoudelijke apparatuur. Vooral de adoptie en het gebruik van internet speelt een belangrijke rol bij deze ontwikkeling.

Cameramarkt onder aanhoudende druk

De markt voor fotocamera’s bleef onder druk staan in het vierde kwartaal van 2011 met een daling van 15% in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De reden voor de nog sterkere daling waren de zeer slechte prestaties van de compacte camera’s met vast objectief in het laatste kwartaal. Op het hoogtepunt van de digitale revolutie werden 1,4 miljoen van deze camera’s verkocht. De verkopen dalen nu snel richting 1 miljoen, wat overigens nog steeds aanzienlijk is in vergelijking met veel andere productgroepen.

Positiever nieuws kwam van de markt van camera’s met verwisselbare objectieven. Deze markt groeide niet alleen in eenheden, maar ook in waarde, en is al bijna verantwoordelijk voor de helft van de totale omzet van digitale camera’s. Alhoewel SLR-modellen het grootste deel van de markt uitmaken, winnen systeemcamera’s langzaam maar zeker terrein. Over het hele jaar genomen was 1 op de 8 camera’s een systeemcamera, in december was dit al bijna 1 op 5. Met belangrijke introducties op dit gebied in het vooruitzicht is de verwachting dat dit aandeel verder groeit in de loop van 2012.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Barbara Schouten

Barbara Schouten / consultant

Vrijwel direct na haar afstuderen aan de HEAO is zij in 2003 bij GfK aan de slag gegaan. Barbara Schouten is actief als Business Consultant voor Consumenten Elektronica. Grote marktspelers voorziet zij dagelijks van marktinzichten en strategisch advies. Ze doorziet de implicaties van de steeds verdergaande integratie met aanpalende markten als IT/Telecom en Entertainment en biedt daarvoor een digitale convergentieaanpak.

Als spreker op diverse events is zij als geen ander in staat deze complexe materie in hapklare brokken te presenteren. Barbara verzorgt onder meer het jaarlijkse FIAR-rapport (branchevereniging in de bruingoedsector) en de kwartaalmonitor Digitale TV via iMMovator. Ook publiceert zij regelmatig in vakbladen. Barbara is lid van het internationale CE Board-team (EU 6).

GfK en Consumentenelektronica

Al sinds jaar en dag verzorgt GfK Retail and Technology onderzoek naar de markt voor consumentenelektronica. Van meer dan 3.500 verkooppunten in Nederland verwerkt GfK de verkoopgegevens maandelijks/wekelijks. Met behulp van diverse rapportagetools geeft GfK fabrikanten en retailers hiermee direct inzicht in onder andere omzet, afzet en trends per distributiekanaal, prijsband en belangrijke features per categorie. Door de snelheid van veranderingen in het landschap van consumentenelektronica én relevante aanpalende markten zoals de IT/Telecom-sector en de Entertainmentbranche ligt een overkoepelende visie en rapportageaanpak steeds meer voor de hand.

Samenwerkingen

Binnen deze markt werkt GfK nauw samen met de branchevereniging FIAR. Tevens is GfK participant van het iMMovator Cross Media Network (iMMovator). Een stichting en een expertisecentrum dat zich richt op versterking van de crossmediasector met de nadruk op innovatie en economische rendement. Onder de ‘crossmediasector’ verstaan ze de toenemende integratie van radio, televisie, internet, mobiel, print en events.

Herstel nog niet ingezet

In het Doe Het Zelf overzicht in deze GfK Retail Reports vatten we de ontwikkelingen over het geheel van 2011 samen.

Startpunt is een overall daling van 2,5% in de omzet van de sector. Deze daling volgt op een slecht 2010 waar in totaal al een min 6,5% op de teller stond. Vooral de slechte (ver)huizenmarkt is richtinggevend. En als we naar het laatste kwartaal kijken zien we dat december weliswaar bijna vorig jaar evenaarde, maar oktober en november toch op een kleine 4% verlies staan.

De “Verf en Behang Specialisten”, hebben minder last van de ontwikkeling van de productgroepen gericht op de grotere verbouwing gehad. Door het jaar heen hebben ze het dan ook relatief goed gedaan en eindigen op een min 2% ten opzichte van 2010. In de overige Doe Het Zelf sectoren, de ijzerwaren en overige winkels, is de trend met een forse min 5% meer dan zorgwekkend.

Blijven de ‘DHZ Bouwmarkten’ die eindigden op een verlies van 2%. Specifiek voor deze retailers was de maand december er weer een die boven vorig jaar uitkwam, iets wat in de voorgaande maanden maar 4 keer voorkwam. We kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat ook het afwijkende weersbeeld de DHZ en Tuin activiteiten negatief beïnvloed heeft. We hadden een droog voorjaar en een relatief slechte zomer. We zien de ‘DHZ Bouwmarkten’ als trend gevend voor de onderliggende productgroepontwikkelingen.

In de groep tuinproducten is in 2011 een omzetverlies van tegen de 4% genoteerd. De producten die met een grote klus te maken hebben, “hout, plaat, en bouwmaterialen”, eindigden op een 3% lager jaartotaal. Met ook een afgeronde ruim min 3% is de grote groep “sanitair” mede toonaangevend in de omzetdaling.

De productgroepen voor het onderhoud en opfleuren van het huis geven de indruk dat het niveau van 2010 de bodem is. De groep Verf en Beits groeit op jaarbasis met bijna 4%. Samen met “verfbenodigdheden” zien we ook de groep “behang” licht groeien en “lijmen en kitten” stabiliseren. De groep “Electra” laat tenslotte ook een omzetgroei zien, natuurlijk gedreven door de toenemende verkoop van de duurdere LED verlichting.

Daarmee is tevens de kern van het voorzichtige herstel van de omzet blootgelegd; er zijn betere producten met een hogere gemiddelde prijs verkocht. Maar de onderliggende volumes zijn dus wel meer gedaald als de geschetste omzetdaling. Daar zit dan ook direct de uitdaging voor 2012, bij op zijn best gelijkblijvende volumes het betere productaanbod weten te vinden. Met als doelstelling minimaal 3,9 miljard Euro omzet.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Berry van Oosterhout

Berry van Oosterhout / consultant

Berry bekleedde diverse functies in de marketing van duurzame consumentengoederen bij Philips, Panasonic en Black and Decker. Hij raakte gefascineerd door de chemie tussen fabrikant, retailer en consument en dat bracht hem uiteindelijk bij GfK. Sinds 2005 is hij bij GfK actief binnen diverse productvelden met de focus op Groothuishoudelijke apparatuur en Doe-Het-Zelf.
Hij schrijft onder meer een bijdrage voor het jaarverslag van de VLEHAN (branchevereniging in de Witgoedsector) en een column in MIX, vakblad voor de DHZ en IJzerwarenhandel.

GfK en Doe-het-zelf

GfK Retail and Technology brengt de verkopen en trends binnen de Doe-het-zelf branche in kaart. Deze branche omvat de bouwmarkten, DHZ/ijzerwarenspeciaalzaken, overige DHZ zaken en Verf-Behangspecialisten. Het DHZ aanbod is zeer divers en bevat een groot scala aan producten. Op het totaal panelmarktniveau is er zicht op de ontwikkelingen vanuit omzetrapportages van de betreffende retailers: de GfK DHZ omzetmonitor.

Een stap dieper, nog steeds op een hoog geaggregeerd niveau, zijn er een aantal productgroepen te onderscheiden. Onder de noemer van “Total Store Rapportage” worden deze op bouwmarktniveau gevolgd in volume en waarde. Binnen een aantal van deze productgroepen is een gedetailleerde rapportage opgezet. Afzet, omzet en prijs worden op item niveau gevolgd en resulteren in de overzichtelijke GfK R&T markttrend en “hitlist” rapportage.

Uitgestelde verkopen geven de markt weer kleur

Deze voor GfK Retail and Technology nieuwe markt, waarmee we onder de noemer FashionLife de fashionmarkt in Nederland ontsluiten, laat in het vierde kwartaal een voorzichtig herstel zien. Bleef het derde kwartaal mede als gevolg van de slechte zomer achter, laat het vierde kwartaal weer een lichte stijging zien.

Dames kleding heeft het iets beter gedaan als de herenkleding maar vooral de kinderkleding deed het goed binnen de FashionLife deelnemers. Die stijging werd vooral gedragen door het Kids en Junior segment, er lijkt hier dan ook sprake van uitgestelde aankopen omdat deze juist in het derde kwartaal achterbleven.

Dit dezelfde effect zien we ook binnen de artikel groep Jacket/Coats die in het vierde kwartaal een boven gemiddelde stijging laat zien daar waar die in het vorige kwartaal juist achter bleven.

Beenmode kan net als in het derde kwartaal terugkijken op een succesvolle verkoopperiode, vermoedelijk vooral te danken aan maillots aangezien, heel opvallend, ook juist de verkopen van rokken in dit laatste kwartaal sterker stegen dan andere artikel groepen.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Menno van den Elzen

Menno van den Elzen / manager retail services

Menno heeft zijn eerste ervaringen binnen de retail opgedaan bij Megapool. Voor deze organisatie heeft hij diverse filialen weer een nieuwe impuls gegeven. Na zijn werk in de retailbranche heeft hij bewust gekozen voor een functie bij een fabrikant. Bij Grundig heeft hij zowel externe als interne functies bekleed en sinds begin 2007 is hij werkzaam bij GfK Retail and Technology. Hier is hij verantwoordelijk voor de afdeling Retail Services die de contacten met de ruim 3.500 retailers onderhoudt. Daarnaast is hij nauw betrokken bij de opzet en het doorontwikkelen van het Fashion panel.

GfK en Fashion

Sinds begin 2011 is GfK Retail and Technology ook actief in de Fashion branche onder de noemer FashionLife. Door het in kaart brengen van de verschillende segmenten krijgen fabrikanten én retailers een goed inzicht in de afzet-, omzet- en prijsontwikkeling binnen de fashion-markt. Op basis van de hoofdsegmenten Outerwear, Legwear en Underwear was het al snel mogelijk de eerste trends te laten zien.

Deze hoofdsegmenten zijn inmiddels verfijnd naar artikelgroepen zoals jassen, pakken, rokken, jeans, lingerie en zwemkleding. Een verdere verdieping naar subgroepen is ook mogelijk.

GfK werkt samen met de grote modeketens, maar ook zelfstandige modewinkels zullen in de loop van 2012 aan het panel worden toegevoegd. Hiermee is GfK Retail and Technology de eerste die met de FashionScan® de ontwikkelingen binnen de Nederlandse modebranche in detail kan volgen.

Geïnteresseerd? Wilt u deelnemen aan het retail netwerk van GfK of meer informatie ontvangen over de activiteiten van GfK in de Fashion branche dan kunt u contact opnemen Menno van den Elzen.

2011 sluit met een ‘big bang’

De IT-sector liet in 2011 in elk kwartaal positieve groeicijfers zien, maar de grootste groei vond in het laatste kwartaal plaats. In Q4 steeg de omzet met 26,4%, wat leidde tot een totale groei van 20,2% in 2011 ten opzichte van 2010. In 2011 bedroeg de omzet in de IT-sector ruim 2,5 miljard euro.

Belangrijke aanjagers van deze groei waren natuurlijk de tablets, waarvan er meer dan één miljoen zijn verkocht sinds de introductie van de eerste iPad in Nederland. Naast de hardware zijn er ook veel tablet accessoires verkocht, vooral in de laatste zes maanden. In december werden er meer dan twee keer zo veel producten verkocht als in voorgaande maanden.

Niet alleen de IT-sector profiteert van dit nieuwe marktsegment, maar ook andere markten als Telecom en Bescherming. Consumenten kopen met name cases en hoezen voor hun tablets. In de laatste 2 maanden werden er zelfs meer verkocht voor tablets dan voor de traditionele notebook.

In de afgelopen maanden nam ook de verkoop van setjes en kabels om foto's en video's te downloaden van en naar de tablet snel toe. De verkoop hiervan overtreft zelfs voor het eerst de verkoop van tablet toetsenborden.

De tablet producten zijn niet de enige producten die hebben bijgedragen aan de positieve groeicijfers in de IT-sector. Monitoren had een moeilijke start, maar eindigde met een plus door de positieve cijfers in de rest van het jaar. Dezelfde trend was zichtbaar bij de Desktop computer, maar dan minder sterk, waardoor het jaar alsnog werd afgesloten met een lichte daling. Communicatieapparatuur liet de eerste drie kwartalen negatieve cijfers zien, maar eindigde met een double digit-groei in het laatste kwartaal als gevolg van een zeer positieve decembermaand.

Office: 2011 was een moeilijk jaar

2011 was een moeilijk jaar voor de Office-sector. Elk kwartaal liet een sterkere daling zien, eindigend met een daling van 19% in Q4. Over het gehele jaar daalde de omzet binnen de Office-markt met 9,9% tot een totaal van 712 miljoen euro.

We zien deze negatieve trend binnen alle segmenten. Multifunctionele apparaten (MFA) waren de enige producten die in 2011 een lichte stijging lieten zien. Dit was te danken aan de multifunctionele inkjet- en laser-apparatuur. Aangezien de toename in beide segmenten bijna gelijk was, was er geen verandering in marktaandeel ten opzichte van elkaar. In het OER/TCR-kanaal was er echter wel een verschuiving richting inkjet. De verhouding Business Ink / no Business ink is daarentegen niet veranderd, dus de verschuiving heeft niet geleid tot een toename van het Business Ink-aandeel.

Over het gehele jaar genomen, was er weinig beweging in Multifunctionele apparaten. In het laatste kwartaal daalde de verkoop van inkjet, terwijl het laser-segment qua omzet groeide. Deze groei was te danken aan succesvolle projectverkopen in de B2B-markt. Aangezien de prijzen binnen projecten gemiddeld lager zijn, is de groei in eenheden sterker dan de groei in omzet.

Naast meer multifunctionele laser-apparaten werden er ook meer beamers verkocht in het laatste kwartaal in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De komst van 3D-(ready) beamers heeft gezorgd voor een groei. Deze producten werden voornamelijk online gekocht.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Alain Brys

Alain Brys / business unit manager

Alain Brys studeerde Economische en Financiële wetenschappen te Antwerpen en ging daarna meteen aan de slag bij informatica retailer Exell Maxima. Eerst als junior aankoper, daarna als product marketing manager en hoofdaankoper.

Sinds 2005 werkt hij bij GfK Retail and Technology waar hij als business unit manager verantwoordelijk is voor de contacten met fabrikanten en retailers in de markten IT-Office & Photo. Zijn 15 jaar ervaring in de IT-wereld maakt dat Alain over een zeer uitgebreid netwerk beschikt en als expert wordt gezien binnen deze sectoren. Alle grote marktspelers voorziet hij dagelijks van marktinzichten en strategisch advies. Alain is tevens een veelgevraagde spreker op seminars en dealershows. Hij heeft een passie voor cijfers en technologische innovaties.

Volg hem op twitter: @Brystje

GfK en IT & Office

GfK Retail and Technology is al jarenlang actief in de IT-markt. Van meer dan 3.500 verkooppunten in Nederland verwerkt GfK de verkoopgegevens wekelijks. Met behulp van diverse rapportage tools geeft GfK fabrikanten, distributeurs en retailers hiermee direct inzicht in onder andere omzet, afzet en trends per distributiekanaal, prijsband en specificaties.
IT-producten kunnen op vele verkooppunten worden aangeschaft, variërend van consumentenelektronica-specialisten en mass merchandisers tot de gespecialiseerde computershops of het business-to-businesskanaal. Ook het Internetkanaal speelt een belangrijke rol in de ITO-markt.

GfK Retail and Technology registreert retail/e-tail- en reseller-verkopen op maandelijkse en wekelijkse basis. Deelnemende retailers ontvangen van GfK onder andere informatie over verkochte aantallen, omzet, prijzen en specificaties van producten zoals notebooks, tablets, printers en randapparatuur. Daarnaast ontvangen ze een benchmark van hun marktaandeel per productgroep.

Samenwerkingen

Voor deze branche werkt GfK met het vakblad Hotspot en het business platform ChannelConnect waar regelmatig publicaties van GfK terug te vinden zijn, alsmede met het ANP en de landelijke pers.

Markt groot huishoudelijke apparaten valt verder terug in Q4 2011

Kwartaal 4 van 2011 eindigde  in een voor witgoed forse daling van tegen de 4%. Deze daling is ruwweg gelijk in de verschillende productgroepen, met als uitzondering de wasmachines. In deze groep geeft de licht lagere prijs in kwartaal 4 ten opzichte van 2010  de omzet een extra duwtje naar beneden.  Hier registreren wij een terugval in omzet van tegen de 9%.

Voor een beoordeling van de trends hebben we Groot Huishoudelijk in hoofdsegmenten opgedeeld. En met kwartaal 4 is het jaar afgerond, reden om in dit “Retail Report” te focussen op de trends van het gehele jaar 2011.

Wasmachines en droogtrommels

Wasmachines is een grote groep binnen Groot Huishoudelijk en de omzet binnen het gehele segment valt  of staat met de ontwikkelingen in deze groep. De slechte resultaten van kwartaal 4 zijn dan ook van doorslaggevend belang, en op zich onverwacht gezien het feit dat het bijna geheel een vervangingsmarkt betreft. De omzet in 2011 komt uit op een daling van tegen de 3%. En hoewel in Q4 de prijs lager lag dan in Q4 2010, is over het hele jaar genomen de prijs stabiel.

De productgroep Droogtrommels vertoont eenzelfde trend op jaarbasis: over het gehele jaar een omzetdaling van ruim 1%. Hier zit wel een geheel ander seizoenspatroon onder; het voorjaar, sterk negatief beïnvloed door het droge weer, werd gecompenseerd door een goed derde kwartaal. Hier blijft van belang dat de prijs met een plus van tegen de 1% stevig staat door de groei van energiezuinige droogtrommels met een warmtepomp.

Keukenproducten: Vrijstaand en Inbouw

Met als bekende oorzaak de stagnerende huizenmarkt, staat de omzet van apparatuur in de keuken nog steeds, na een tweetal ronduit slechte jaren, onder druk. Daarbinnen vormen de koelkasten een extreme uitschieter met een daling 6%. Een slechte zomer heeft weliswaar tot gevolg dat er minder koelkasten sneuvelen, maar hier speelt meer. Het uitstaande “koelkastenpark” is relatief jong; door een aantal aantrekkelijke vernieuwingen in ontwerp en features zijn de afgelopen jaren de verkopen zeer goed geweest en komt de terughoudendheid nu extra hard aan.

Toch is het zeker dat er, bij een paar weken goed weer in het voorjaar van 2012, direct grote plussen in koelen gescoord zullen worden. Voor de andere productgroepen zien we een stabilisatie, waarbij nog wel de onderliggende volumes onder druk staan. De ontwikkeling voor de vrijstaande en de inbouw segmenten ontloopt elkaar steeds minder.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Berry van Oosterhout

Berry van Oosterhout / consultant

Berry bekleedde diverse functies in de marketing van duurzame consumentengoederen bij Philips, Panasonic en Black and Decker. Hij raakte gefascineerd door de chemie tussen fabrikant, retailer en consument en dat bracht hem uiteindelijk bij GfK. Sinds 2005 is hij bij GfK actief binnen diverse productvelden met de focus op Groothuishoudelijke apparatuur en Doe-Het-Zelf.
Hij schrijft onder meer een bijdrage voor het jaarverslag van de VLEHAN (branchevereniging in de Witgoedsector) en een column in MIX, vakblad voor de DHZ en IJzerwarenhandel.

GfK en Groot Huishoudelijke apparatuur

GfK Retail and Technology doet al vele jaren onderzoek naar de markt van Groot huishoudelijke apparatuur. Hoewel het grootste deel van deze markt inmiddels bestaat uit vervanging, zijn er vele trends in het aankoopgedrag van de consument te signaleren die van invloed zijn op de marktbenadering. Naast prijsontwikkeling is vooral de verandering in distributie kenmerkend. Binnen de Witgoedmarkt onderscheiden we twee sterk verschillende retailkanalen: enerzijds de Bruin- en Witgoedretailers en anderzijds de Keukenretailers. Vanuit dezelfde gedachtegang is er ook een splitsing aangebracht tussen vrijstaande en inbouwapparatuur.

Samenwerkingen

Binnen deze markt werk GfK nauw samen met VLEHAN (Vereniging Leveranciers Huishoudelijke Apparaten Nederland).

Keukenapparatuur belangrijke motor achter de totale groei

Na de minder succesvolle resultaten in Q3 liet Q4 weer een interessante groei in waarde zien (10,3%). De markt voor klein huishoudelijke apparatuur had een totale omzet van 223 miljoen euro in het vierde kwartaal. De resultaten van het vierde kwartaal compenseerden zo de negatieve resultaten van Q3, toen de omzet onder hoge druk stond door de sterke daling van de airconditionerverkopen. De totale jaaromzet in 2011 kwam uit op 737 miljoen euro, een groei van 1,2% ten opzichte van de resultaten in 2010.

Als we de drie belangrijkste SDA-segmenten bekijken, dan is het direct duidelijk dat keukenapparatuur een grote bijdrage heeft geleverd aan de totale groei in het vierde kwartaal. De verkopen stegen met 19% in vergelijking tot Q4 2010. Keukenapparatuur vertegenwoordigde 49% van de totale verkoop in de SDA-sector in het vierde kwartaal. De populairste producten waren weer friteuses, voedselbereidingapparatuur, koffiemachines en juicers/citruspersen.

Personal Care liet ook groeicijfers zien in het vierde kwartaal. De omzet steeg met 5%, wat neerkomt op 26% van de totale SDA-verkoop. Tandverzorging, tondeuses, haardrogers en scheerapparaten leverden de grootste bijdragen aan deze groei.

Het Home Comfort-segment toonde ook weer een opleving na de resultaten van Q3. Terwijl de omzet in het derde kwartaal daalde dankzij de slechte airconditioningverkopen, liet Q4 weer een groei zien van 1%. Home comfort vertegenwoordigt 25% van de totale verkopen in de SDA-sector. Stofzuigers en strijkijzers waren de belangrijkste groeiers. De sterk dalende verkoop van seizoensproducten had een grote impact op het totale resultaat van deze segmenten. In het vierde kwartaal was het met name elektrische verwarming dat te lijden had van de warme decembermaand.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Niels van Steijn

Niels van Steijn / consultant

Na zijn studie Commerciële Economie aan de Hogeschool voor Economische Studies in Amsterdam en zijn studie Beleid, Communicatie, en Organisatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam is Niels in 2002 bij GfK aan de slag gegaan. Hij had onder meer een coördinerende rol bij de overgang van veldwerk naar elektronische dataleveringen en is sinds 2006 verantwoordelijk voor het SDA-panel waarin vrijwel alle fabrikanten worden bediend. Daarnaast is hij vanaf eind 2008 betrokken bij de opstart van twee nieuwe markten: Optiek en Horloges. Inmiddels bedient hij voor deze markten zowel de retail- als de industriekant. Voor het optiekvakblad Oculus schrijft hij minimaal 5x per jaar een bijdrage.

GfK en Klein Huishoudelijke apparatuur

Al sinds jaar en dag verzorgt GfK Retail and Technology marktonderzoek naar klein huishoudelijke apparatuur.
Hoewel het grootste deel van deze markt inmiddels bestaat uit vervanging zijn er vele trends in het aankoopgedrag van de consument te signaleren die van invloed zijn op de marktbenadering.
Naast prijsontwikkeling is vooral de verandering in distributie kenmerkend.

Samenwerkingen

Binnen deze markt werk GfK nauw samen met VLEHAN (Vereniging Leveranciers Huishoudelijke Apparaten Nederland).

De entertainmentmarkt staat onder druk, althans vooral de omzet die wordt gegenereerd uit het fysieke product. Indien wordt gekeken naar het totale aantal entertainmentconsumpties mag worden geconcludeerd dat entertainment populairder is dan ooit tevoren. Gemak, aanbod en prijs spelen hierbij een uiterst cruciale rol en zullen dat de komende jaren onverminderd blijven spelen.

Van de ‘entertainmentmarkten’ is de boekenmarkt het laatst op de digitale trein gesprongen. Uitgedrukt in omzet blijft de impact van het e-boek eind 2011 dan ook beperkt terwijl video on demand en de streamingconsumptie van muziek inmiddels voor significante marktomvang zorgen.

Boeken

De dalende trend in de Nederlandse algemene boekenomzet die in 2010 begon, heeft zich in 2011 voortgezet. Het jaar eindigde met een omzet van 589,4 miljoen euro: dat is 4,6 procent minder dan in 2010. Slechts twee van de 12 maanden van het jaar kenden een omzetplus, te weten januari en december. In de laatste maand van het jaar werd 1,9 procent meer omgezet dan in december 2010. Dit lag echter in de lijn der verwachting omdat december 2010 een zeer slechte omzetmaand was vanwege het slechte sneeuwweer destijds. In totaal werden er in 2011 46,1 miljoen A-boeken verkocht, dat is 6,1 procent minder dan vorig jaar.

Tussen de verschillende genres bestonden in 2011 grote verschillen: de genres fictie en kinderboeken daalden in 2011 behoorlijk in omzet terwijl het non-fictiegenre licht pluste. Dit is onder andere te danken aan bestsellers als Wij zijn ons brein van Dick Swaab en Jamie in 30 minuten van Jamie Oliver. Het bestverkochte boek  van 2011 was overigens wel een fictietitel: Het familieportret van Jenna Blum.

Entertainment

Het vierde kwartaal lijkt af te nemen in belang. In 2009 was het laatste kwartaal goed voor 45% van de entertainmentomzet, in 2010 was dat 39% en in 2011 nog 37%.

De totale betaalde fysieke muziekconsumptie is na het vierde kwartaal geeindigd op een daling van 10% ten opzichte van 2010. Haaks op deze trend staat het succes van Adèle, absoluut de grote ‘moneymaker’ van 2011 met 5% van de totale marktomzet.

De totale omzet binnen de fysieke markt voor films is 2011 uitgekomen op een daling van 8%. Blu-ray is inmiddels een zevende van deze omzet. De digitale filmontwikkeling (Video on demand) maakt inmiddels flinke sprongen. Om deze ontwikkelingen zowel vanuit bezit, consumptie en gedrag in kaart te brengen brengen GfK Retail and Technology en Intomart GfK gezamenlijk een rapport uit dat specifiek stilstaat bij deze onstuimige ontwikkeling.

2011 is op gaming softwarevlak afgesloten met een omzetmin van 8% ondanks enkele toppers uit het vierde kwartaal. Zodoende wordt reikhalzend uitgekeken naar de innovaties die vanaf 2012 op het programma staan.

Nieuw: GfK Video on Demand Monitor

Binnenkort verschijnt - in samenwerking met Intomart GfK - de eerste Video on Demand Monitor: een must voor iedereen die Video on Demand toepassingen in de markt zet.

Meer weten? Neem contact op met Maikel Verhaaren

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Maikel Verhaaren

Maikel Verhaaren / Manager Entertainment

Als manager entertainment is Maikel Verhaaren sinds 2009 bij GfK eindverantwoordelijk voor de markten Boeken, Film, Games en Muziek (waaronder tevens de site Dutchcharts.nl en de dienst Phononet). Hij voorziet onder meer retailers, uitgevers, fabrikanten en brancheorganisaties van marktinzichten en analyses. Deze marktexpertise wordt veelal uitgedragen via presentaties, strategische sessies of seminars.

Hij studeerde Communicatiewetenschap aan de universiteit van Nijmegen en startte zijn loopbaan in de filmindustrie. Gedurende negen jaar was hij als productmanager en marketingmanager verantwoordelijk voor marktonderzoek en een breed scala aan conceptintroducties en productcampagnes in de Benelux. Enkele voorbeelden zijn de introductie van de Blu-ray disc en campagnes rond titels en franchises als Indiana Jones, James Bond, Sex and The City en Star Wars.

GfK en Media & Entertainment

De entertainmentmarkt kenmerkt zich door een hoge omloopsnelheid van producten, gedifferentieerd aanbod, versnelde productinnovaties aan hardwarekant, nieuwe distributievormen, verkorte product-lifecycles en professionalisering van de bedrijfstak qua marketingbeleid & strategie. De consument is steeds meer op zoek naar ‘Entertainmentbeleving on the go and on demand’.

GfK Retail and Technology brengt de verkoopgegevens van de entertainmentmarkt wekelijks in kaart. De trends en ontwikkelingen die hieruit voortvloeien, stellen retailers en distributeurs in staat hun omzet, afzet en strategisch beleid te optimaliseren.

Samenwerkingen

Binnen de entertainmentmarkt werkt GfK nauw samen met de NVPI en vakbladen zoals Entertainment Business.
Regelmatig organiseert GfK samen met iMediate z.g. Reality Checks: informatieve seminars met wisselende actuele thema’s.

Groei smartphone gaat door

De gestage groei van smartphones ging door in het vierde kwartaal van 2011, resulterend in een totale groei van de telecommarkt van 13%. Over het gehele jaar nam de smartphone ongeveer 53% van de totale verkoop van mobiele toestellen voor z’n rekening. 2011 was het eerste jaar dat er meer smartphones dan mobiele telefoons werden verkocht. Tegen het einde van het jaar werd zelfs voor het eerst in de geschiedenis van de mobiele telefonie de mijlpaal van 60% bereikt en 2012 zal naar verwachting zelfs nog hogere resultaten laten zien.

In aanmerking genomen dat de verkoop van modellen in combinatie met een contract op jaarbasis relatief stabiel is, was er in het laatste kwartaal een lichte verschuiving zichtbaar in de richting van de sim-lockvrij modellen. Niet alleen worden pakketten steeds meer verkocht als ‘soft bundels’, maar meer en meer consumenten kiezen er ook voor om zelf hun pakketten samen te stellen in combinatie met Sim-only abonnementen.

Huistelefoons verrassend stabiel

Ondanks de aanhoudende verkoopdalingen is het totale volume van de huistelefoonmarkt verrassend genoeg nog steeds meer dan 1 miljoen stuks per jaar en daarmee is deze markt veerkrachtiger dan menigeen verwachtte.

De accessoiremarkt vraagt ook steeds meer aandacht. Dankzij de ‘boom’ in smartphones is er niet alleen veel vraag naar cases en schermprotectors, maar ook naar producten als styluspennen.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Cary Richards

Cary Richards / consultant

Cary Richards deed Business Studies met Frans en Engels aan de University of Wales en aan de Université Louis Pasteur in Straatsburg. Na het volgen van postdoctorale studies vertalen concentreerde hij zich op marketing (NIMA B) en kwam naar Nederland. Hij begon bij GfK in 2000 en werkt momenteel als consultant binnen Telecom, Foto en Car Audio. Cary is goed op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen deze sectoren. Omdat hij zowel actief is in de retailmarkt als in de industrie kan hij deze ontwikkelingen vanuit meerdere perspectieven zien en interpreteren. Cary voorziet zijn klanten van de laatste markttrends en schrijft regelmatig artikelen voor vakbladen.

GfK en Telecom

GfK Retail and Technology volgt de Telecommarkt - in de meest brede zin van het woord - zeer nauw. Deze markt wordt gekenmerkt door een bijzonder groot aantal innovaties die elkaar in hoog tempo opvolgen. Denk hierbij aan de ontwikkelingen op het gebied van smartphones, mobiel internet en breedbandtoepassingen.
Op basis van metingen bij meer dan 4.000 retailpunten wordt deze bewegelijke markt op de voet gevolgd. GfK Retail and Technology mag zich verheugen in het feit dat nagenoeg alle retailketens en operatorwinkels ook participeren in het wekelijkse onderzoek. Hierdoor kan de dynamiek van de markt snel en in volle omvang worden weergegeven.

Samenwerkingen

Voor deze branche werkt GfK samen met de vakbladen Connexie, HotspotRetail en Retail Trends waar regelmatig publicaties van GfK terug te vinden zijn, alsmede met het ANP en de landelijke pers.

Minder passagiers geven meer uit

In tegenstelling tot eerdere periodes noteert de reisbranche in het vierde kwartaal van 2011 in zowel omzet als passagiers een daling. Vanaf de maand augustus, waarin het consumentenvertrouwen een forse tik kreeg, zien we ook de boekingen in de reisbranche teruglopen. 5,8% minder passagiers boekten in de maanden oktober tot en met december 2011 een reis via de georganiseerde weg, dat wil zeggen direct bij een touroperator, direct seller of via een reisbureau. Wel gaven zij gemiddeld genomen ruim 30 euro per persoon meer uit, waardoor de omzet slechts 0,8% achterbleef.

Als we kijken naar het soort vakantie dan zien we dat vooral het aantal geboekte eigen vervoer (auto) vakanties binnen Europa achterblijft in de laatste maanden van dit jaar. Dit zijn voor een groot deel de georganiseerde wintersportboekingen naar landen zoals Oostenrijk, Frankrijk en Duitsland. Het lijkt erop alsof de consument enigszins afwachtend is geweest met het boeken van haar wintersport vakantie en binnen dit segment de lastminute boekingen de uiteindelijke eindstand gaan bepalen. De winterzon noteert einde van dit jaar wel een groei. De boekingen naar landen zoals Spanje, de Nederlandse Antillen en de VS groeien aanzienlijk.

In het laatste kwartaal barst tevens de strijd los om de “vroegboekers” voor het zomerseizoen van  2012. De eerste tekenen voor dit seizoen laten een daling zien in het aantal passagiers maar ook hier blijft door hogere gemiddelde boekingsbedragen de omzet vooralsnog overeind. Alle ogen zullen echter gericht zijn op de boekingen in de maand januari, waarin 20 tot 25% van alle boekingen in een jaar gedaan worden. Deze maand zal dan ook de toon voor 2012 zetten.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de activiteiten van GfK of bent u op zoek naar een specifieke rapportage voor uw marktsituatie? Neem contact op met Judith Nijk

Judith Nijk / consultant

Na haar studie Economie met als specialisatie Marketing Management in Groningen ging Judith direct aan de slag bij GfK. Een aantal jaren hield zij zich als consultant bezig met de ontwikkelingen binnen de Entertainmentbranche. Toen GfK in 2009 haar eerste stappen zette binnen de reisbranche, maakte Judith de overstap naar deze markt.

Vanuit haar functie als business consultant volgt zij de reisbranche op de voet en onderhoudt zij de contacten met onder andere reisbureaus en touroperators. Daarnaast is zij iedere week te zien in Travelscan TV (op www.reiscafe.tv) waar zij de kijker op de hoogte brengt van de laatste stand van zaken omtrent de boekingen in de reisbranche.

GfK en Toerisme

In januari 2008 zette GfK haar eerste stappen binnen de reisbranche. Op basis van de boekingen bij ruim 1300 verkooppunten brengen wij het boekingsgedrag van de Nederlandse consument in kaart.
Wij hebben niet alleen zicht op de exacte boekingscijfers maar met onze TravelScan monitoren en rapporteren wij ook uitgebreide details zoals bijvoorbeeld boekings- en vertrekmoment, verblijfsdagen, reissom, verzekeringen, vertrek- en aankomstluchthavens, etc.

Onze bronnen bestaan uit een groeiend aantal deelnemende reisorganisaties zoals ANWB, D-reizen, Thomas Cook, Veluwegroep, Tui, Oad, VakantieXperts, Sundio group, Terra Travel, Fox, Kuoni, Djoser en vele anderen.

Samenwerkingen

Binnen deze markt werkt GfK nauw samen met de branchevereniging ANVR.